Kültürel Mirasın Korunması Bağlamında Bir Yeniden Kullanım Örneği, Hamdi Gültepe Evi

Bilgehan YILMAZ ÇAKMAK
1.558 494

Öz


Kültür-mekân etkileşimi ve bu bağlamda yerel kimliğin korunması konusu, son yıllarda gittikçe önemi artan fakat ne yazık ki kaybolmuş kültürel mirasımızın kalıntıları ile bilgi edinmeye çalıştığımız bir alan olarak gündemini korumaktadır. Yüzyıllar boyunca Anadolu, birçok medeniyete ev sahipliği yapmış ve onların izlerini gelecek nesillere aktaran bir köprü görevi görmüştür. Anadolu’da yer alan geleneksel konut tiplerinde, Anadolu kültür ve kimliği, döneme ait yaşam koşulları, aile ve komşuluk ilişkileri ve konut mimarisi ve işçiliğine dair önemli izler görmek mümkündür. Bu çalışma, geleneksel konut kültürünün güzel bir örneği olan ve ön cephesi aynı kalmak şartıyla yıkılıp yeniden yapılarak işlev dönüşümü geçirmiş “Hamdi Gültepe” evinin, eski ve yeni fonksiyonlarını karşılaştırmalı analizini amaçlamaktadır. 1940 yılından itibaren konut olarak kullanılan yapının, ticari merkez içinde kalmasından dolayı konut fonksiyonundan ticaret fonksiyonuna dönüşmesi süreci analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda yapının yeni fonksiyon verilerek kültürel kimliğin sürdürülebilmesi arzusuyla yapılan bu dönüşümde kent silueti yönüyle kültürel izleri devam ettirmesine karşın; yaşam şartları, aile ve komşuluk ilişkileri ve geleneksel konut kültürüne ait tüm izleri sildiği, aynı zamanda ticari fonksiyona uygun olmayan bir plan şeması sunarak verimli kullanılamayan mekânlar doğurduğu bulgularına rastlanılmıştır

Anahtar kelimeler


işlev dönüşümü, yeniden kullanım, yerel kimlik

Tam metin:

PDF

Referanslar


Altınoluk Ü. (1991), Özgün İşlevini Tamamen Yitiren ya da İşlevsel Olarak Eskiyen Yapıların Yeniden Kullanımı. Tasarım Dergisi, sayı 14, İstanbul.

Anonim (2010). Genç Cumhuriyetin Yabancı Mimarları. [online], http://www.mimarlikmuzesi.org [Erişim tarihi: 18.11.2010]

Cebeci Ö.F., Çakılcıoğlu M. (2002). Kültürel Sürdürülebilirlik. 10. Ulusal Bölge Bilimi/Bölge Planlama Kongresi, Trabzon.

Edgü E., Ünlü A. (2003). Konutlarda Mekânsal Dizim Verilerinin Mekân Tercihleri ile İlişkisi. İTÜ Dergisi/a, Mimarlık, Planlama, Tasarım, Cilt: 2, Sayı:1, s. 27-40.

Haviland, A. W. (1990). Cultural Anthropology, 6th edn. Forth Worth, TX:Holt, Rinehart, and Winston.

K.T.V.K.K (2013). Konya Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, Konya.

Morley D., Robins K. (1997). Kimlik Mekânları. çev. E.Zeybekoğlu, Ayrıntı Yayınları, İstanbul, s.107.

Rapoport, A. (1969). House Form and Culture. Englewood Cliffs, N.J. Prentice-Hall.