Kent-içi Hareketlilik ve Sosyo-Mekânsal Değişim: 2000 Yılı İstanbul'una Bir Bakış

Ebru KAMACI
1.326 336

Öz


2000 döneminde, kent nüfusunun onda biri, yaklaşık 1 milyon insan, İstanbul içinde hareket etmiştir. Hareketli nüfus kimdir ve kentlerin değişim/dönüşüm süreçlerindeki rolleri nelerdir? İstanbul kenti özelinde yapılan bu çalışma yukarıdaki sorulara hareketsiz ve göçmen nüfusları da içerecek şekilde kapsamı bir analiz üzerinden yanıt ararken, kent-içi hareketlilik sürecine ilişkin ülkemiz yazınına da katkı koymayı amaçlamaktadır. 2000 nüfus sayımı İstanbul ham veri seti kullanılarak yapılan LQ analiz sonuçlarına göre; gençler, üniversite mezunları, işverenler ve küçük hane halkları en hareketli grup iken, yaşlılar, ilkokul mezunları, işsiz ve geniş aileler ise en hareketsiz grubu temsil etmektedir. Yine analiz sonuçlarına göre, eğitimin hane halkının kent-içi hareketlilik oranlarını arttırıcı bir etkisi vardır: bireylerin eğitim seviyeleri arttıkça kent-içi hareketlilik değerleri de artmaktadır. Kent-içi hareketlilik ve konut piyasası arasındaki organik ilişki dikkate alındığında, bulgular İstanbul kent mekânının değişiminde hareketliliği yüksek grubun etkin olduğu tezini destekler niteliktedir

Anahtar kelimeler


Kent-içi hareketlilik, Kentsel Değişim, İstanbul, Konut

Tam metin:

PDF

Referanslar


Aydemir, D., (1984). Intraurban residential mobility in Turkey (Effects of intraurban relocations on the efficiency of housing stock use). Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, ODTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Brown, L. & Moore, E. (1970). The intra-urban migration process: a perspective. Geografisca Annalar, Series B, Human Geography, 52, 1, 1-13.

Cadwallader, M. (1992). Migration and Residential Mobility: Macro and Micro Approaches. Wisconsin: The University of Wisconsin Press.

Cadwalleder, M. (1982). Urban Residential Mobility: A Simultaneous Equations Approach. Transactions of the Insitute of British Geographers, New Series, 7, 4, 458-473.

Clark, W. (2009). Changing Residential Preferences accross Income, Education and Age Findings from the Multi-city Study of Urban Inequality. Urban Affairs Review, 44, 3, 334-355.

Clark, W. A. & Onaka, J. L. (1983). Life-cycle and Housing Adjustment as Explanations of Residential Mobility. Urban Studies, 20,47-57.

Clark, W. & Huang, Y. (2004). Linking Migration and Mobility: Individual and Contextual Effects in British Housing Markets. Regional Studies, 38, 6, 617-628.

Courgeau, D. (1985). Interaction between spatial mobility, family and career life-cycle: A French Survey. European Social Review,, 2.1, 139-162.

DIE (2001). Bina Sayımı 2000. Ankara: Devlet İstatistik Enstitüsü Matbaası

DIE, (2002), Genel Nüfus Sayımı Geçici Sonuçları, Ankara: Devlet İstatistik Enstitüsü Matbaası

DIE (2002), Genel Nüfus Sayımı- İstanbul, Ankara: Devlet İstatistik Enstitüsü Matbaası

Dieleman, F. Clark, W. & Duerloo, M. C. (2000). The Geography of Residential Turnover in Twenty-seven Large US Metropolitan Housing Markets 1985-95. Urban Studies, 37, 2, 223- 245.

Dieleman, F. & Everares, P. (1994). From Renting to Owning: Life Course and Housing Market Circumstances. Housing Studies, 9,1, 11-26.

Dieleman, F. M. (2001). Modelling Residential Mobility: A review of Recent Trends in Research. Journal of Housing and the Built Environment, 16, 249-265.

Ercan, F. (1996.) Kriz ve Yeniden Yapilanma Surecinde Dunya Kentleri ve Uluslararasi. Toplum ve Bilim, No.71, 61-95.

Geist, C. & McManus, P. A. (2008). Geographical Mobility over the Life-course: Motivations and Implications. Population Space Place, 14, 283-303.

Güvenç, H.M. (2012), Dosya, Ekim sayısı, Mimarlar Odası Yayınları.

Ham, M. v. & Clark, W. (2009). Neighbourhood Mobility Context: Household Moves and Changing Neighbourhoods in the Netherlands. Environment and Planning A, 41, 6. 1442 – 1459.

Ioannides, Y. M. (2002). Residential neighborhood effects. Regional Science and Urban Economics, 32, 2, 145-165.

Işık, O. & Pınarcıoğlu, M. (2006). Geographies of a silent transition: A geographically weighted regression approach to regional fertility differences in Turkey. European Journal of Population, 22, 4, 399-421.

Işık, O. & Pınarcıoğlu, M. M. (2003). Nöbetleşe Yoksulluk. İstanbul: İletişim Yayınları.

Jones, C., Leishman, C. & Craig, W. (2004). Intra-Urban Migration and Housing Submarkets: Theory and Evidence. Housing Studies, 19,2, 269-283.

Kan, K. (2007). Residential mobility and social capital. Journal of Urban Economics, No. 61, 436–457.

Keyder, Ç. (1999). The Housing Market From Informal to Global. In: Ç. Keyder, ed. Istanbul: Between The Global and The Local. Boston Way, Lanham, Maryland: Rowman and Littlefield Publishers, 143-160.

Keyder, Ç. & Öncü, A. (1993). Istanbul and the Concept of World Cities. İstanbul: Window Publications.

Knox, P. & Pinch , S. (2000). Urban Social Geography: An Introduction. 4 ed. Toronto: Prentice Hall.

Kok, J. (2007). Principles and Prospects of the Life Course Paradigm. Annales de Démographic Historique, 1, 203-230.

Long, L. (1992). Changing Residence: Comparative Perspectives on its Relationship to Age, Sex and Marital Status. Population Studies, 46, 1, 141-158.

Mulder, C. (1993). Migration Dynamics: A Life Course Approach. Amsterdam: PDOD Publications.

Mulder, C. & Dieleman, F. (2002). Living arrangements and housing arrangements Introduction to the special issue. Journal of Housing and the Built Environment, 17, 209–21.

Öncü, A. (1988). The politics of the urban land market in Turkey: 1950–1980. International Journal of Urban and Regional Research, 12, 1. 38–63.

Pınarcıoğlu, M. M. & Işık, O. (2009). Segregation in Istanbul: Patterns and Processes. Tijdschrift voor Economische en Sociale Geografie, 100.

Pissarides, C. & Wadsworth,J. (1989), Unemployment and the Inter-regional Mobility of Labour,, Economic Journal, Royal Economic Society, 99, 397, 739-55

Pritchard, R.M. (1976). Housing and the spatial structure of the city: Residential mobility and the housing market in an English city since the Industrial Revolution, London: Cambridge University Press.

Quigley, J. M. & Wienberg, D. H. (1977). Intra-urban Residential Mobility: A Review and Synthesis. International Regional Science Review, 2, 41-66.

Rossi, P. (1955). Why Families Move, A study in the social psychology of urban residential mobility. New York: Free Press.

Speare, A. J. Goldstein, S. & Frey, W. (1974). Residential Mobility, Migration and Metropoliten Change. Cambridge: Masss Ballinger.

Tekeli, İ. (1994). The Development of the Istanbul Metropolitan Area: Urban Administration and Planning. İstanbul: IULA-EMME.

Tsakloglou, P. (1990). Aspects of Poverty in Greece. Review of Income and Wealth, 36, 4, 381- 402.

TUIK. (2005) Yapı İzin İstatistikleri 2002-2004. Ankara: Türkiye İstatistik Kurumu Matbaası.

TUIK. (2008). Household Consumption Expenditure by Type of Household for Turkey. Ankara: Türkiye İstatistik Kurumu Matbaası

TUIK (2009). 2008 Bölgesel İstatistikler TR 10 İstanbul. Ankara: Türkiye İstatistik Kurumu Matbaası

TUIK (2010). 2009 Bölgesel İstatistikler TR 10 Istanbul. Ankara: Türkiye İstatistik Kurumu Matbaası

Türel, A. (1979). A study of housing and residential location in Ankara, Basılmamış Doktora Tezi, London School of Economics

Wu, F. (2007). The poverty of transition: from the industrial district to poverty neighbourhood in the city of Nanjing, China. Urban Studies, 44, 13, 2673–2694.