Araştırma Makalesi

Diyarbakır Surp Pirgiç Ermeni Kilisesi Koruma Çalışmaları

Cilt: 12 Sayı: 2 15 Ağustos 2024
PDF İndir
EN TR

Diyarbakır Surp Pirgiç Ermeni Kilisesi Koruma Çalışmaları

Öz

Diyarbakır, Türkiye'nin Güneydoğu Anadolu bölgesinde, El-Cezire olarak da bilinen Mezopotamya'nın kuzeyinde yer almaktadır. MÖ IV. yüzyılın başlarında şehre yerleşen Ermeniler, gayrimüslimler arasında en büyük nüfusa sahipti. Kentin sosyal ve siyasi hayatında önemli bir yer tutan Ermeniler tarafından inşa edilen kiliselerin büyük bir kısmı bugün yok olmuştur. Diyarbakır'da Surp Gregos Kilisesi, Katolik Kilisesi (Surp Hosep Kilisesi), Surp Sargis Kilisesi ve Sup Pirgiç (Protestan) Kiliseleri günümüze kadar ulaşmıştır. Günümüzde cemaatin sayıca az olması nedeniyle bu kiliseler ya kullanılmamakta ya da farklı amaçlarla kullanılmaktadır. Surp Pırgiç Ermeni Kilisesi, Diyarbakır Suriçi'nde yer almaktadır. Surp Pırgiç cemaati tarafından 1981 yılına kadar kullanılmıştır. Kilise, 2008 yılında Diyarbakır Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından restore edilerek kilim ve halı dokuma atölyesi olarak işlevlendirilmiştir. Suriçi'nde 2015-2016 yıllarında meydana gelen terör kaynaklı çatışma ortamı sonucunda kilise büyük hasar görmüştür. 2017-2020 yılları arasında restorasyon çalışmaları yeniden başlatılmıştır. Bu çalışma kapsamında, Diyarbakır Surp Pırgiç Ermeni Kilisesi'nin 2008 ve 2020 yılları arasında gerçekleştirilen koruma uygulamaları ele alınacaktır.Surp Pırgiç Ermeni Kilisesi, Diyarbakır Suriçi'nde yer almaktadır. Surp Pırgiç cemaati tarafından 1981 yılına kadar kullanılmıştır. Kilise, 2008 yılında Diyarbakır Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından restore edilerek kilim ve halı dokuma atölyesi olarak işlevlendirilmiştir. Suriçi'nde 2015-2016 yıllarında meydana gelen olaylar sonucunda kilise büyük hasar görmüştür. 2017-2020 yılları arasında restorasyon çalışmaları yeniden başlatılmıştır. Bu çalışma kapsamında, Diyarbakır Surp Pırgiç Ermeni Kilisesi'nin 2008 ve 2020 yılları arasında gerçekleştirilen koruma uygulamaları ele alınacaktır. Protestan Kilisesi'nin koruma ve onarım sürecinde yapılan uygulamalarda, malzeme analizlerinde ve tarihleme sırasında ortaya çıkan görünen ve görünmeyen bulgulara yaklaşımlarda çağdaş restorasyon ilkelerine bağlı kalınmıştır. Sup Pirgiç (Protestan) Ermeni Kilisesi'nin çevresindeki geleneksel sokak dokusu ve bu dokuyu oluşturan evlerin, birlikte koruma planlamasına dahil edilmesi, özgün biçimine göre restorasyonlarının yapılması, kent kültürünün ve mimari mirasın geleceğe güvenle aktarılmasını sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Yok

Etik Beyan

Makalede ulusal ve uluslararası araştırma ve yayın etiğine uyulmuştur. Çalışmada etik kurul izni gerekmemiştir. Makalede tüm yazarlar aynı oranda katkıda bulunmuştur.

Teşekkür

Bu çalışmanın hazırlanmasında arşivinden yararlandığımız Diyarbakır Vakıflar Bölge Müdürlüğü’ne teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Adıbelli, R. (2009). XIX. Yüzyılda Ermen Milliyetçiliğinin Doğuşunda Misyonerlik Faaliyetlerinin Rolü Kayser Örneği. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (26),313-332.
  2. Akkoyun Özlü, G.(2023). Amerikan Board Misyonerlerinin Diyarbakır'daki Faaliyet Ve Kurumları (1850-1916), İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi.
  3. Arslan, R. (1999), Diyarbakır Kentinin Tarihi ve Bugünkü Konumu, Diyarbakır Müze Şehir, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul
  4. Atalay, T. (2006). Yerel Bir Tarihi Kaynak Olarak Diyarbekir Vilayet Gazetesi Ve Ermeniler. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 47 (I). 143-158.
  5. Berchem, V. & M., Strzygovksi, J. (1910), Amida, Heidelberg Carl Winter’s Universitatsbuchhandlung, Paris.
  6. Beysanoğlu, Ş. (1992). Anıtları ve Kitabeleri ile Diyarbakır Tarihi, C.2, Diyarbakır Belediyesi Yayınları, Ankara.
  7. Dağtekin E.E. & Halifeoğlu H.S., (2019). Evaluation of Diyarbakir Armenian Churches in Lower Mesopotamia Region, Online Journal of Art and Design, volume: 7, issue: 1, Pages: 132 - 147,
  8. Diken,Ş.(2005),http://www.bianet.org/2003/10/24/25430.htm.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mimari Miras ve Koruma , Yapı, Çevre, Yerleşim ve Ürünlerde Koruma, Restorasyon, Yenileme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Ağustos 2024

Gönderilme Tarihi

4 Nisan 2024

Kabul Tarihi

23 Haziran 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 12 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Ekinci Dağtekin, E., & Hillez Halifeoğlu, S. (2024). Diyarbakır Surp Pirgiç Ermeni Kilisesi Koruma Çalışmaları. Artium, 12(2), 184-196. https://doi.org/10.51664/artium.1464712

Cited By

Artium is an OAJ supported by Hasan Kalyoncu University

Open access articles in Artium are licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDeriatives 4.0 International License (CC BY-NC-ND 4.0). 

28842https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/