Permaculture Design Principles in Gastronomy: An Integrated Approach to Biodiversity and Sustainability from Theory to Practice

Nevruz Berna Tatlısu; Elif Cemre Özaydın; Emre Turan

doi:10.51664/artium.1886244

TR EN

Gastronomide Permakültür Tasarım İlkeleri: Biyoçeşitlilik ve Sürdürülebilirlik Bağlamında Teoriden Pratiğe Bütüncül Bir Yaklaşım

Öz

Bu çalışma, permakültür tasarım ilkelerinin gastronomik pratiklere nasıl entegre edilebileceğini, sürdürülebilirlik ve biyoçeşitlilik odağında incelemektedir. Doğal ekosistemleri model alan bütüncül bir tasarım felsefesi olarak permakültür, toprak, su ve biyolojik kaynakların döngüsel ve verimli kullanımını desteklemekte; gastronomi alanı için etik, ekolojik ve ekonomik bir çerçeve sunmaktadır. Türkiye’deki permakültür uygulamalarına dayanan çalışma, bu yaklaşımın yiyecek-içecek sektöründeki yansımalarını, özellikle restoran modelleri ve yerel üretim sistemleri üzerinden analiz etmektedir. Bulgular, permakültür temelli uygulamaların yerel mutfak mirasının korunmasına katkı sunduğunu, tozlayıcı dostu ekim pratikleri aracılığıyla biyoçeşitliliği güçlendirdiğini ve doğa ile uyumlu kentsel ve kırsal gastronomi girişimleri için uygulanabilir bir zemin oluşturduğunu göstermektedir. Ayrıca, çatı bahçeleri, hidroponik üretim ve döngüsel atık yönetimi yoluyla kırsal alanların ötesinde kentsel bağlamda da entegrasyonun mümkün olduğu ortaya konmaktadır. Çalışma, eğitim, kamu politikaları ve toplumsal farkındalığa yönelik önerilerle tamamlanmakta; gıda güvenliği, sorumlu üretim ve iklim eylemiyle ilişkili Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri ile uyum vurgulanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Permaculture Design Principles in Gastronomy: An Integrated Approach to Biodiversity and Sustainability from Theory to Practice

Öz

This study examines how permaculture design principles can be integrated into gastronomic practices to advance sustainability and biodiversity. Permaculture, a holistic design philosophy that models natural ecosystems, supports cyclical and efficient use of soil, water, and biological resources, and offers an ethical, ecological, and economic framework for gastronomy. Using Türkiye-based permaculture applications, the study analyses reflections in the food and beverage sector, focusing on restaurant models and local production systems. Findings suggest that permaculture-informed practices help preserve local culinary heritage, strengthen biodiversity via pollinator-friendly planting, and provide a feasible basis for nature-compatible urban and rural gastronomy initiatives. Results also show that integration is possible beyond rural settings through rooftop gardens, hydroponics, and circular waste management. The study concludes with recommendations for education, policy support, and public awareness to scale adoption, aligning with SDGs on food security, responsible production, and climate action.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Akduman Derman, E. (2022). Sürdürülebilir turizm kapsamında Türkiye’de permakültür uygulamaları [Master Thesis]. Akdeniz Üniversitesi.
Albrecht, T. R., Crootof, A., & Scott, C. A. (2018). The Water-Energy-Food Nexus: A Systematic Review of Methods for Nexus Assessment. Environmental Research Letters, 13(4), 043002. https://doi.org/10.1088/1748-9326/aaa9c6
Bezerra, B. V., & Silva, S. M. O. D. (2022). Management Of Natural Resources From Nexus Perspective: Case of Study in Ceara, Brazil. Revista AIDIS de Ingeniería y Ciencias Ambientales. Investigación, Desarrollo y Práctica, 15(1), 364. https://doi.org/10.22201/iingen.0718378xe.2022.15.1.78075
Brillat-Savarin. (2011). The physiology of taste, or, Meditations on transcendental gastronomy (M. F. K. Fisher, Trans.). Vintage Books.
Caputo, S., Schoen, V., Specht, K., Grard, B., Blythe, C., Cohen, N., Fox-Kämper, R., Hawes, J., Newell, J., & Poniży, L. (2021). Applying The Food-Energy-Water Nexus Approach to Urban Agriculture: From FEW to FEWP (Food-Energy-Water-People). Urban Forestry & Urban Greening, 58, 126934. https://doi.org/10.1016/j.ufug.2020.126934
Eren, S. (2018). Ekolojik Restoranlar Ve Perma-Kültür Uygulamaları: Ekbiçyeiç Restoranı Üzerine Bir Araştırma. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 2(1), 534–552.
Ferguson, R. S., & Lovell, S. T. (2014). Permaculture for agroecology: Design, movement, practice, and worldview. A review. Agronomy for Sustainable Development, 34(2), 251–274. https://doi.org/10.1007/s13593-013-0181-6
Hilmi, A. R., & Uğuz, S. Ç. (2014). Sürdürülebilir Turizm Çerçevesinde Gönüllü Turizmi ve Permakültür İlişkisi: Permakültür Çiftik ve Köy Uygulamaları. VII. Lisansüstü Turizm Öğrencileri Araştırma Kongresi, Kuşadası, Aydın, 222–232.

Holmgren, D. (with Holmgren Design Services). (2002). Permaculture: Principles and pathways beyond sustainability. Holmgren Design Services.
Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC). (2023). Climate Change 2022 – Impacts, Adaptation and Vulnerability: Working Group II Contribution to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change (1st ed.). Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/9781009325844
Kendi Kendine Yetebilme ve Sürdürülebilir Yaşam Eğitimleri. Retrieved https://belentepe.thinkific.com/pages/ana-sayfa
Lockyer, J., & Veteto, J. R. (Eds.). (2015). Environmental anthropology engaging ecotopia: Bioregionalism, permaculture, and ecovillages (First paperback edition). Berghahn.
Luik, M., Fatoni, A., & Ahmad, M. F. (2021). Utilising Permaculture to Develop Abandoned Waqf Land In Resolving Food Insecurity in Indonesia. Albukhary Social Business Journal, 2(2), 60–70. https://doi.org/10.55862/asbjV2I2a007
Macías-Zambrano, T. Y., Morán-Vega, L. M., Vélez-Vera, J. C., Vázquez-Pérez, A., & Leyva-Rodríguez, D. (2024). Permaculture: Preservation and bee productivity. International Journal of Life Sciences, 8(2), 35–45. https://doi.org/10.53730/ijls.v8n2.15075
Mollison, B. C., & Slay, R. M. (2016). Introduction to permaculture (Fourth edition). Tagari Publications.
Morel, K., Léger, F., & Ferguson, R. S. (2019). Permaculture. In Encyclopedia of Ecology (pp. 559–567). Elsevier. https://doi.org/10.1016/B978-0-12-409548-9.10598-6
Östergren, D., Walter, U., Gustavsson, B., & Jonsson, I. M. (2023). Gastronomy: An Overlooked Arena for the Cultivation of Sustainable Meaning? Challenges, 14(4), 41. https://doi.org/10.3390/challe14040041
Özalp, M., & Sayin, C. (2018). Antalya’da Küçükbaş Hayvancılıkta Sürdürülebilirliğe Etki Eden Ekonomik Faktörlerin Değerlendirilmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 21, 1–11. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.472776
Reiff, J., Jungkunst, H. F., Mauser, K. M., Kampel, S., Regending, S., Rösch, V., Zaller, J. G., & Entling, M. H. (2024). Permaculture enhances carbon stocks, soil quality and biodiversity in Central Europe. Communications Earth & Environment, 5(1), 305. https://doi.org/10.1038/s43247-024-01405-8
Rinaldi, C. (2017). Food and Gastronomy for Sustainable Place Development: A Multidisciplinary Analysis of Different Theoretical Approaches. Sustainability, 9(10), 1748. https://doi.org/10.3390/su9101748
Rodrigues, P. B. (2020). The Prospect of Permaculture as a Part of Gastronomic Tourism in New Zealand [Master Thesis]. Auckland University of Technology.
Suh, J. (2023). Permaculture Principles, Practices, and Environmentalism. In A. Iqbal, M. Iqbal, M. Alamzeb, S. Meizhen, Z. Xiling, M. Arif, X. Du, & E. Lichtfouse (Eds.) Sustainable Agriculture Reviews 58: Phosphorus Use Efficiency for Sustainable Agriculture, Springer.
Tatar, S., & Olay, N. (2015). Agro-Turizm Kapsamında Permakültür’ün Uygulanabilirliği ve Geliştirilmesi: Belentepe Permakültür Çiftliği Örneği. International Journal of Social and Economic Sciences, 5(2), 29–34.
United Nations. (2023). Sustainable Gastronomy Day, 18 June. https://www.fao.org/sustainable-gastronomy-day/en
Yilmaz Önal, H., Yüksel, A., Parmaksiz, A., & Alpat, İ. (2022). Meat Consumption and Sustainability in Turkey. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 25(6), 1423–1433. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.992371
Yoon, B., Chung, Y., & Jun, K. (2020). Restaurant Industry Practices to Promote Healthy Sustainable Eating: A Content Analysis of Restaurant Websites Using the Value Chain Approach. Sustainability, 12(17), 7127. https://doi.org/10.3390/su12177127
Zhang, Q. F. (2024). From Sustainable Agriculture to Sustainable Agrifood Systems: A Comparative Review of Alternative Models. Sustainability, 16(22), 9675. https://doi.org/10.3390/su16229675

Ayrıntılar

Birincil Dil

İngilizce

Konular

Politika ve Yönetim (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Nevruz Berna Tatlısu ^*
0000-0001-7460-1560
Türkiye

Elif Cemre Özaydın
0000-0003-1574-5120
Türkiye

Emre Turan
0009-0006-2386-9173
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

27 Ağustos 2026

Gönderilme Tarihi

10 Şubat 2026

Kabul Tarihi

11 Mayıs 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 13 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.51664/artium.1886244

IZ

https://izlik.org/JA64DT53DF

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Tatlısu, N. B., Özaydın, E. C., & Turan, E. (2026). Permaculture Design Principles in Gastronomy: An Integrated Approach to Biodiversity and Sustainability from Theory to Practice. Artium, 13(2), 92-102. https://doi.org/10.51664/artium.1886244

AMA

1.Tatlısu NB, Özaydın EC, Turan E. Permaculture Design Principles in Gastronomy: An Integrated Approach to Biodiversity and Sustainability from Theory to Practice. Artium. 2026;13(2):92-102. doi:10.51664/artium.1886244

Chicago

Tatlısu, Nevruz Berna, Elif Cemre Özaydın, ve Emre Turan. 2026. “Permaculture Design Principles in Gastronomy: An Integrated Approach to Biodiversity and Sustainability from Theory to Practice”. Artium 13 (2): 92-102. https://doi.org/10.51664/artium.1886244.

EndNote

Tatlısu NB, Özaydın EC, Turan E (01 Ağustos 2026) Permaculture Design Principles in Gastronomy: An Integrated Approach to Biodiversity and Sustainability from Theory to Practice. Artium 13 2 92–102.

IEEE

[1]N. B. Tatlısu, E. C. Özaydın, ve E. Turan, “Permaculture Design Principles in Gastronomy: An Integrated Approach to Biodiversity and Sustainability from Theory to Practice”, Artium, c. 13, sy 2, ss. 92–102, Ağu. 2026, doi: 10.51664/artium.1886244.

ISNAD

Tatlısu, Nevruz Berna - Özaydın, Elif Cemre - Turan, Emre. “Permaculture Design Principles in Gastronomy: An Integrated Approach to Biodiversity and Sustainability from Theory to Practice”. Artium 13/2 (01 Ağustos 2026): 92-102. https://doi.org/10.51664/artium.1886244.

JAMA

1.Tatlısu NB, Özaydın EC, Turan E. Permaculture Design Principles in Gastronomy: An Integrated Approach to Biodiversity and Sustainability from Theory to Practice. Artium. 2026;13:92–102.

MLA

Tatlısu, Nevruz Berna, vd. “Permaculture Design Principles in Gastronomy: An Integrated Approach to Biodiversity and Sustainability from Theory to Practice”. Artium, c. 13, sy 2, Ağustos 2026, ss. 92-102, doi:10.51664/artium.1886244.

Vancouver

1.Nevruz Berna Tatlısu, Elif Cemre Özaydın, Emre Turan. Permaculture Design Principles in Gastronomy: An Integrated Approach to Biodiversity and Sustainability from Theory to Practice. Artium. 01 Ağustos 2026;13(2):92-102. doi:10.51664/artium.1886244