Geleneksel Şehir Dokularında Camilerin Morfolojik Analizi; Gaziantep Örneği

As it is known that, traditional urban fabrics are taken place under the different factors in a long time procedure. Some of the factors had a function of directedness in this process. Particularly, the mosques had a function of directedness in traditional urban fabrics of Islam cities. When they are examined under the urban design concept of visualise, major factor, skyline and landmark, their directedness role may be easily found in those cities. But, it was seen that, in some cases, mosques were directed by existed urban fabrics. For example in Gaziantep city, some mosques that were taken place in the Gaziantep traditional urban fabric formed by directedness of the traditional urban fabric. This could be seen as a new reading of the mosques as creation of “place” like as the other public places of street, square, mass and cavities. In short, the article presents a research done in this view

Bilindiği gibi geleneksel şehirsel dokuları, çeşitli etkenlere bağlı olarak uzun bir zaman sürecinde oluşmuşlardır. Bu oluşumda yer alan bazı öğeler, şehirsel morfolojik yapılanmayı yönlendirmişlerdir. Özellikle İslam kentlerinde, cami yapıları, şehirsel morfolojik oluşumda yönlendirici bir rol almışlardır. Görsellik, etkin öğe, siluet ve simge gibi şehirsel tasarım kavramları bağlamında incelendiklerinde pek çok şehirlerde bu rolleri görülebilmektedir. Ancak bazı şehirsel morfolojik yapılanmalarda, camilerin mevcut morfolojik yapılanmaya uyduğu gözlemlenmiştir. Örneğin, Gaziantep geleneksel şehirsel dokusunda yer alan bazı camilerin şehirsel şekillenme sürecinde edilgen bir rol aldıklarını ve morfolojik yapılanmalarının buna göre geliştiği görülmektedir. Bunu, toplumsal bir yapı olan camilerin, sokak, meydan, boşluk vb. kamusal alanların oluşumunda “mekân” yaratma okuması olarak görmek mümkündür. Kısaca makale, bu bağlamda yapılan bir araştırmayı sunmaktadır