Türkiye’de Ulaşılabilir Konut Çözümleri, Toplu Konut İdaresinin Rolü

Kentleşmenin ön koşulu olarak sanayileşme ve buna bağlı olarak kentlere göç eden nüfusun zamanla gelir dağılımındaki hızlı farklılaşmalar çeşitli konut edinim biçimleri oluşturmuştur. Alt gelir grubu nüfusun konut sorunu hızlı kentleşme süreci sonrası daha da belirginleşmiştir. Dünyada 20. yy ile birlikte alt gelir grubuna yönelik konut üretim modelleri geliştirilmiş, Türkiye’de de bu duruma eş zamanlı olarak çeşitli nitelikte konut sunumu gerçekleştirilmiştir. Özellikle alt gelir gurubuna yönelik karşılanabilir/ulaşılabilir konut sunumu, 20. yüzyılın üzerinde en çok tartışılan konut sorunlarından birisi olmuştur.

Dünyada ulaşılabilir konut sunumunda farklı finansman modelleri konut fonları gibi çeşitli uygulamalara rastlanmaktadır. Türkiye’de alt gelir grubuna yönelik ulaşılabilir konut sunumu TOKİ (Toplu Konut İdaresi Başkanlığı)  ve belediyeler tarafından gerçekleştirilmektedir.

Bu araştırma kapsamında Türkiye’nin kentleşme deneyimini eş zamanlı yaşayan Kayseri ili örneklem alan olarak seçilmiştir. Kayseri’de özellikle 20 yüzyıl sonrası gerçekleştirilen toplu konut uygulamalarının hedef kitlesi alt ve orta gelir grubu olması bakımından “ulaşılabilir konut” kavramı incelenmeye değerdir. Son dönemde ulaşılabilir konut sunumunda doğrudan rol üstlenen TOKİ’nin  alt, alt – orta gelir gruplarına yönelik konut üretimi  Kayseri örneğinde değerlendirilmiştir.  

Industrialization and urbanization has caused migration however in this process level of income differentiation of the population have formed various forms of housing acquisition. The housing problem of the low income group became clearer after the rapid urbanization process. In the world and Turkey, housing production models for the low income group were developed along with the 20th century. In particular, affordable housing for the lower income group was one of the most discussed housing problems of the 20th century. In this study, the concept of affordable housing for the low income group was examined. The city of Kayseri, where the urban planning activities have been started at first and which has been at the forefront of the planned development process in Turkey since the announcement of the Republic, was chosen as the study sample in the present study. The city of Kayseri has experienced in housing production for the low income group with the squatter between 1940-1980, housing co-operatives between 1980 and 2000 and the implementation of TOKI after 2000. Acquisition of affordable housing for low income groups in Turkey is carried out by TOKI (Housing Development Administration of Turkey) and by municipalities. In the research process sub-income and sub-middle income groups defined based on TUIK's 20% groups method based on available income. Especially, in Kayseri, the target group of the mass housing applications has been the low and middle income groups after the 20th century. This study is important in terms of directing the applications of TOKI which has the institutional level duties and responsibilities as the primary actors in the affordable housing provision in Turkey in the future.