Kent-içi Hareketlilik ve Sosyo-Mekânsal Değişim: 2000 Yılı İstanbul'una Bir Bakış

Between 1995 and 2000 one-tenth of the population of Istanbul, almost 1 million inhabitants, moved between districts in İstanbul. Who they are, how they interact with urban settings and finally during the transformation of the city how they are acting. This study primarily aims to answer the questions above through the comprehensive analysis of movers, immobile and migrants in the case of Istanbul. By doing this, this study also makes contributions to intra-urban mobility literature in Turkey. The data source is 2000 Turkish Population Census İstanbul meta-data sample and the analysis method is location quotient, of the study. The findings reveal that young, university graduated, employer and small-size households are the most mobile groups; on the other hand, old, primary school graduated, and unemployed and extendedfamily households are the least mobile groups. Furthermore, this findings highlights the increase effect of education during the intra-urban mobility process: the level of education increases the rate of mobility increase

1995-2000 döneminde, kent nüfusunun onda biri, yaklaşık 1 milyon insan, İstanbul içinde hareket etmiştir. Hareketli nüfus kimdir ve kentlerin değişim/dönüşüm süreçlerindeki rolleri nelerdir? İstanbul kenti özelinde yapılan bu çalışma yukarıdaki sorulara hareketsiz ve göçmen nüfusları da içerecek şekilde kapsamı bir analiz üzerinden yanıt ararken, kent-içi hareketlilik sürecine ilişkin ülkemiz yazınına da katkı koymayı amaçlamaktadır. 2000 nüfus sayımı İstanbul ham veri seti kullanılarak yapılan LQ analiz sonuçlarına göre; gençler, üniversite mezunları, işverenler ve küçük hane halkları en hareketli grup iken, yaşlılar, ilkokul mezunları, işsiz ve geniş aileler ise en hareketsiz grubu temsil etmektedir. Yine analiz sonuçlarına göre, eğitimin hane halkının kent-içi hareketlilik oranlarını arttırıcı bir etkisi vardır: bireylerin eğitim seviyeleri arttıkça kent-içi hareketlilik değerleri de artmaktadır. Kent-içi hareketlilik ve konut piyasası arasındaki organik ilişki dikkate alındığında, bulgular İstanbul kent mekânının değişiminde hareketliliği yüksek grubun etkin olduğu tezini destekler niteliktedir