Selçuklu Portallerinin Günümüz Cephe Elemanı Olarak Kullanılması ‘Konya Örneği’
Öz
Anadolu Müslüman Türklerin gelmesiyle birlikte bölge kültürel, sosyo-ekonomik gibi her alanda gelişmeye ve şekillenemeye başlamıştır. Türkler, Orta Asya(Türkistan) bölgesinden miras olarak getirdikleri ve Anadolu’da karşılaştıkları kültürün sentezinden Anadolu Türk sanatı ve kültürü meydana getirmişlerdir. XI.yy. dan itibaren Selçuklu Devletinin kurulmasıyla birlikte Türkler bu coğrafyada kültürlerini yüzlerce mimari yapı, kilim, halı gibi ev eşyaları, giyim ve aksesuarlar gibi bir çok eserlerle örf adet ve kültürlerini günümüze kadar ulaştırmayı başarmışlardır. Özellikle mimari eserlerindeki geometrik ve bitkisel tezyinatları, mekan kurguları, kullandığı mimari öğeler ve oranları sevilerek ve benimsenerek XI. yy dan XXI. yy. kadar yaşantımızın (giyim, aksesuar, mimari, sanat) her alanında kullanılmaya devam etmiştir. Bu çalışmada Selçuklu Dönemi anıtsal mimari yapılarında kullanılan (geometrik-bitkisel motif ve mimari öğelerin) morfolojik bir yaklaşım ile analizi benimsenmiştir. Bu bağlamda cephe uygulamalarında, taç kapıların (portallerin) kütle-form etkisi, desen-motif etkisi, malzeme-biçim etkisi, renk-doku etkisi açılarından irdeleme yapılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akar, A., Keskiner,C., (1978). Türk süsleme sanatında desen ve motif. İstanbul: Tercüman Sanat Ve Kültür Yayınları.
- Alptekin, C., (1989). Türkiye selçukluları, ss.209-407, In: Doğuştan Günümüze Büyük İslam tarihi, (Edtr: K. Seyithanoğlu). İstanbul: Çağ yayınları.
- Arseven, C. E., (1965). Kabara, ss:884-885. Sanat Ansiklopedisi, C.II. İstanbul: Millî Eğitim Yayınları,
- Bakırer, Ö.,Caner, Ç.,(2009). Anadolu Selçuklu Dönemi Yapılarından Medrese ve Camilerinde Portal, Türkiyat Araştırmaları Dergisi, (10):13-31.
- Bayburtluoğlu, Z., (1978). Anadolu Selçuklu Devri Büyük Programlı Yapılarda Ön Yüz Düzeni. Vakıflar Dergisi, (11):67-107.
- Çetin, O., (2002). İskanlarla anadolu’nun türk vatanı haline gelmesi, ss260-269. In: Türkler 6 (Edtr: H. C. Güzel, K. Çiçek, S. Koca). Ankara: Yeni Türkiye Yayınları.
- Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası, Cennet Taç Kapısı, T.C. Divriği Kaymakamlığı, (Wep sayfası: http://www.divrigiulucamii.com/tr/Cennet_Kapi_4.html), (Erişim Tarihi: 24.01.2018).
- Doğan, Ş. N., Yazar, T., (2013). Anadolu Selçuklu ve Beylikler Dönemi Mimari Süslemesinde Küre, Küre ve Koni Kesiti/Kabara ,Rozet. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, (19):221-244.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Ağustos 2018
Gönderilme Tarihi
24 Mart 2018
Kabul Tarihi
22 Temmuz 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 6 Sayı: 2