İnşaat Projelerinin Yapımında Risk Yönetim Süreci

Rüveyda Kömürlü; Eda Güzelay

doi:10.51664/artium.914576

EN TR

Risk Management Process in Construction Projects

Abstract

Companies in the construction industry face different risks in each project depending on the scope and size of the project, and the environment in which the project is realized. These risks directly or indirectly affect the main goals of the projects, such as not completing the work within the desired time, quality and budget limits. It is not possible to reduce the risks to zero, but when the risks are likely to occur, their impact should be reduced or kept under control. Risk management covers the entire process of risk definition, risk assessment, developing strategies to manage risks, and reducing risks by using managerial resources. The purpose of risk management is to reduce different risks associated with a preselected area, at least to an acceptable level. Saving potentials can be realized in construction projects by adopting risk management. Therefore, all stakeholders in the project, especially the project managers, should be involved in the risk management process. Within the scope of this study, risk and uncertainty are examined, and the relationships between risks, risk management, and risk management process are evaluated. Following, the risk management process, which consists of planning the risk management, risk identification, risk analysis, risk assessment, risk monitoring and control, is examined and its benefits are explained.

Keywords

İnşaat Projelerinin Yapımında Risk Yönetim Süreci

Öz

İnşaat sektöründeki firmalar içinde bulundukları projenin kapsamına, büyüklüğüne, karmaşıklığına, gerçekleştirildiği ortama bağlı olarak her projede farklı risklerle kaşı karşıya kalmaktadır. Bu riskler işin istenen sürede, kalitede ve bütçede tamamlanmaması gibi projelerin ana hedeflerini doğrudan veya dolaylı olarak etkilemektedir. Riskleri sıfıra indirmek mümkün değildir ancak gerçekleşme ihtimali yüksek olan riskler meydana geldiğinde etkisi azaltılmalı veya kontrol altında tutulmalıdır. Risk yönetimi, riskin tanımlanması, risk değerlendirmesi, riski yönetmek için stratejiler geliştirme ve yönetimsel kaynakları kullanarak riskin azaltılması sürecinin tamamını kapsayan bir yönetim şeklidir. Risk yönetiminin amacı, önceden seçilmiş bir alanla ilgili farklı riskleri en azından kabul edilebilir bir seviyeye düşürmektir. Risk yönetimi benimsenerek, inşaat projelerinde tasarruf potansiyelleri gerçekleştirilebilir. Dolayısıyla, başta proje yöneticileri olmak üzere projedeki tüm paydaşların risk yönetimi sürecine katılması gerekmektedir. Bu nedenle çalışma kapsamında risk ve belirsizlik kavramları incelenerek risk, risk yönetimi, risk yönetim süreci arasındaki ilişki ortaya konmuştur. Daha sonra risk yönetiminin planlanması, riskin tanımlanması, risk analizi, risk yanıtı değerlendirmesi, risk izlenmesi-kontrolü aşamalarından oluşan risk yönetim süreci incelenerek inşaat projeleri yönetimindeki yararları ortaya konmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Akintola S.A. & Malcolm M.J. (1997). Risk Analysis and Management in Construction, International Journal of Project Management, 15(1), 31-38.
Al-Bahar J. & Crandall K.C. (1990). Systematic Risk Management Approach for Construction Projects, Journal of Construction Engineering and Management, 116(3), 533- 546.
Almassri F. (2013). Yapım Projelerinde Karşılaşılan Riskler ve Risk Yönetimi, Yüksek Lisans Tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Atakul N. (2010). İnşaat Projelerinin Uygulama Aşamasındaki Risklerin Yönetimi, Yüksek Lisans Tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Berg H.P. (2010). Risk Management: Procedures, Methods and Experiences, Reliability: Theory and Apllications, 2(17), 79-95.
Birgönül M.T. & Dikmen İ. (1996). İnşaat Projelerinin Risk Yönetimi, İMO Teknik Dergi, 97, 1305-1326.
Chapman C., (1997). Project Risk Analysis and Management, PRAM The Generic Process, International Journal of Project Management, 15(5), 273-281.
Doğru M. (2019). Yurt İçi ve Yurt Dışında Yapılan İnşaat Projelerindeki Risklerin Karşılaştırılması, Yüksek Lisans Tezi, Kocaeli Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kocaeli.

Emhan A., (2009). Risk Yönetim Süreci ve Risk Yönetmekte Kullanılan Teknikler, Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 23(3), 209-220.
Hafızoğlu M., Eryılmaz U. ve Hazır Ö. (2014). Proje Risk Yönetiminin Analitik Yaklaşımlarla Desteklenmesi ve Uygulama Örneği, 7. Mühendislik ve Teknoloji Sempozyumu, Ankara, Türkiye.
Karaçar, P. (2000). Türk İnşaat Sektöründe İhale Sürecine Yönelik Risk Yönetimi Kapsamında Alan Çalışması, Yüksek Lisans Tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Korkmaz, A. (2004). Teklif Verme Sürecinde Olan Yükleniciler İçin İnşaat Sözleşmelerinde Risk Değerlendirme, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Kuyucu, E. (2008). İnşaat Projelerinde Risk Analizi Yöntemleri: Bir Petrokimya Fabrikasında Uygulanması, Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
Memioğlu, C. (2020). İnşaat Sektöründe İhale Süreci Kapsamında Sözleşmelerde Risk Yönetimi, Yüksek Lisans Tezi, Kocaeli Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kocaeli.
Uğur, L.O. (2006). İnşaat Sektöründe Riskler ve Risk Yönetimi, Seminer Notları, 1. Baskı, TMB, İstanbul.
PMBOOK, (2013). A Guide to the Project Management Body of Knowledge Proje Yönetimi Bilgi Birikimi Kılavuzu, 5. Baskı, PMI Project Management Institute, İstanbul.
Project Management Institute (PMI), (2008). A guide to the project management body of knowledge (PMBoK guide), Newton Square: Project Management Institute.
Schieg, M. (2006). Risk Management in Construction Project Management, Journal of Business Economics and Management, 7(2), 77-83.
Şener, B. (2012). İnşaat Şirketlerinde Riskin Algılanması ve Risk Azaltıcı Tedbirler, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Kültür Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü.
Zabun, A.Ö. (2012). Proje Yapım Sürecinde Risk Yönetimi Üzerine Örnek Olay İncelemeleri, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.